Panik Atak: Aniden Gelen Korkunun Öfkesi

Panik atak, bilinmeyen bir anda görülen endişe ve kaygı nöbetleri şeklinde tanımlanır. Kalp çarpıntısı, göğüste daralma gibi çeşitli fiziksel semptomları beraberinde getirir. Aynı zamanda panik atakla mücadele eden kişilerde panik bozukluğunun da görülmesi mümkündür. Böyle durumlarla karşılaşan bireylerin uzman desteği alması çok önemlidir.

Panik Atak Nedir?

Sıradan, tehdit edici olmayan olaylara karşı, ani ve geçmeyen korku durumları yaşamanıza neden olan psikolojik probleme panik atak denir. Bu sorunla karşı karşıya kaldığınızda çok fazla terleyebilir, nefes alışverişiniz hızlanabilir ve kalp çarpıntısı yaşayabilirsiniz. Hatta yaşadığınız panik durumundan dolayı kalp krizi geçiriyormuş gibi hissetmeniz mümkündür.

Birçok kişi, birden fazla panik atakla karşılaşabileceği gibi tek seferlik yaşanan bir durumda olabilir. Tekrarlayan ataklarda topluluk önünde konuşma, kapalı bir ortam gibi etkileyici faktörler bulunabilir. Genellikle birey, korktuğu bir ortamdan kaçamayacakmış gibi hisseder. Dolayısıyla atakla mücadele ederken hayat kaliteniz düşebilir. Böylece sosyal hayatınızdan iş yaşamanıza kadar birçok zorlukla karşı karşıya kalabilirsiniz.

Panik Atak ve Panik Bozukluk Arasında Fark Var Mı?

Panik atak, ani bir şekilde ortaya çıkan, kısa süreli korku ve endişelerdir. Kişi, atak esnasında kalp çarpıntısı, nefesi kontrol edememe gibi sorunlarla karşılaşır. Panik bozukluk ise atakların sürekli olarak tekrarlaması ve kişinin sürekli atak yaşayacağına dair endişe duymasıdır.

Panik Bozukluğu Belirtileri

Panik bozukluğunun belirtileri, fiziksel ve duygusal olarak iki ayrı kategoriye ayrılır. Fiziksel olarak; göğüs ağrısı, baş dönmesi, terleme gibi durumlar ortaya çıkar. Duygusal şekilde ise kişi; tekrar bir atakla karşılaşacakmış hissi, kontrolü kaybetme korkusu, yoğun endişe gibi belirtiler gösterir. Genellikle belirtiler kısa süre içerisinde  ortaya çıkar ve süreklilik gösterir. Bu nedenle kişi, hayatında olumsuz olaylarla karşılaşabilir.

Özellikle yükseklik korkusu, gondola binmek gibi spesifik fobiler kişide kaygıya neden olabilir. Ancak tek başına bu noktada panik bozukluktan bahsetmek mümkün değildir. Kişi, hem fiziksel hem de duygusal belirtiler yaşıyorsa ve bunları kontrol edemiyorsa panik bozukluktan bahsetmek mümkün hale gelebilir. Fakat en doğru sonuç, bir uzman tarafından değerlendirildikten sonra gerçekleşecektir.

Panik Atak Neden Olur?

Kişiden kişiye göre panik atağı tetikleyen unsurlar farklılık gösterir. Bazı olaylar atağın ortaya çıkmasını kolaylaştırabilir. Genellikle aşağıdaki listede panik atağın  nedenlerinden bahsedebiliriz:

• Günlük yaşamınızda sürekli stres halindeyseniz atak riski artabilir. Örneğin; iş hayatında yaşadığınız stresli durumlar, üzerinizde büyük bir baskı yaratabilir. Böylece korku ve kaygı durumu beraberinde gelebileceğinden atak durumuyla karşılaşmak mümkündür.
• Çok yoğun çalışma, sınav dönemleri, sürekli performans baskısı panik atağı tetikleyen faktörlerden biridir.
• Aşırı derecede kahve içmek ve diğer kafeinli içecekleri tüketmek, panik atağın tetiklenmesine yol açabilir. Ayrıca sigara, alkol gibi uyarıcı maddeler de panik halinin yükselmesine etki edebilir.
• Kalitesiz şekilde uyumak, uyku düzensizliği veya uykusuzluk gibi sorunlar atak riskini artıran faktörler arasında yer alır.

Yukarıda sıralananlar, panik atağın görülmesinde etkili olan durumları içerir. Böyle bir olayla karşılaşma riskini en aza indirebilmek için genel stresle başa çıkma yöntemlerini deneyebilirsiniz. Ancak yaptıklarınız hala daha korku, endişe yaratıyor, fiziksel olarak sizi etkiliyorsa uzman desteği almanız önerilir.

Panik Atak Kimlerde Daha Sık Görülür?

Günümüzde panik atak, çok sık karşılaşılan bir durum haline geldi. Ancak bazı kişilerin daha sık bu anksiyete atağı ile karşılaştığı görülmektedir. Aşağıdaki listede kimlerin daha sık atak görebileceğine dair bilgi alabilirsiniz:

• Genellikle ergenlik sonrası ve 30 yaş üstü bireyler panik atakla mücadele edebilir. Özellikle 20’li yaşların ortalarında görülen bir durum olarak karşımıza çıkar.
• Kadınlarda erkeklere nazaran daha fazla karşılaşılan bir durumdur. Bunun temel nedenlerinden biri, kadınların toplum üzerinde yüksek  baskıyla karşılaşmasıdır.
• Aile bireylerinden birinde atak durumunun yaşanması genetik olarak etkileyebilmektedir.
• Travmatik durumlarla karşılaşan bir kişide panik atağın yaşanma sıklığı artar.
• Kaygı bozukluğu, OKB gibi psikolojik problemlerle mücadele eden kişilerde panik atağın eşlik etme oranı yüksektir.

Yukarıdakiler dışında çevresel faktörlerde değişiklik yaşayan bireyler panik atakla karşılaşabilir. İş değişikliği, boşanma, evlilik gibi değişiklikler bu duruma örnek gösterilebilir.

Panik Atak Nasıl Anlaşılır?

Panik atak, beraberinde kalp çarpıntısı, göğüste sıkışma gibi fiziksel belirtiler gösterir. Tam anlamıyla teşhisin konulması için öncelikle gerekli fizyolojik muayenenin yapılması gerekir. EKG, tiroid ve kan testi gibi işlemler gerçekleştirildikten sonra sonuca göre bir adım atılmalıdır. Bu aşamalarda kişi de fizyolojik bir rahatsızlık olmaması durumda psikolojik bir etkinin varlığına kanaat getirilebilir.

Bireye panik atak teşhisinin konulması için uzman desteği alınması şarttır. Çünkü bu tarz belirtileri yaşayan herkes, hastalığa sahip olmayabilir. Uzman, bu aşamada kişiye bazı testler yaparak sonuca ulaşacaktır. Ardından gerekli tedavi yöntemlerini uygulayacaktır.  Böylece kişi, bu sorunla daha kolay şekilde baş edebilir. Siz de atak belirtileri yaşıyorsanız bir uzmandan destek alabilirsiniz. Bu sayede hayat kalitenizi ve sosyal ilişkilerinizi daha iyi hale getirmeniz mümkün hale gelecektir.

Panik Bozukluk Ne Kadar Sürer?

Panik bozukluğun süresi, kişinin yaşadığı durumlara bağlı olarak değişir. Genellikle kronik seyirli bir rahatsızlık olduğundan dolayı birey, yıllarca panik bozuklukla mücadele edebilir. Tedavi edilmediği takdirde kişi, hayatında çok fazla zorlukla karşılaşır. Tedavi süresi, genel olarak birkaç ay içerisinde kendini daha rahat hissetmekle başlar. Aynı zamanda ortalama 1-2 yıl içerisinde büyük ölçüde kontrol altına alınması mümkün hale gelir.

Panik Bozukluk ile Baş Etme Yöntemleri

Panik bozukluğu, bilimsel araştırmalarla tedavisi kanıtlanmış bir rahatsızlıktır. Hastalığın büyüklüğüne bağlı olarak ilaç tedavisi ve psikolojik destek gerekebilir. Ancak bunların yanında hayatınızda yapacağınız ufak değişimlerle kendinizi biraz daha sakinleştirmeniz mümkündür. Aşağıdaki listede panik bozuklukla mücadele ederken gerçekleştirebileceğiniz yöntemleri görebilirsiniz:

• Hayatınıza günlük olarak bir nefes egzersizi programını dahil edebilirsiniz. Doğru nefes teknikleriyle kendinizi daha iyi hissedebilirsiniz.
• Yaşamınızı olumlu yönde etkileyecek fiziksel egzersizler yapabilirsiniz. Yoga, pilates, fitness gibi aktiviteler, fiziksel olarak rahatlattığı gibi stres hormonlarını da düşürür.
• Çok fazla kafein tüketiyor, sigara ve alkol kullanıyorsanız bırakabilir veya azaltabilirsiniz.
• Düzenli aralıklarla uyumaya, uykusuz kalmamaya özen göstermelisiniz.
• Beslenme alışkanlıklarınız kötüyse daha sağlıklı yiyecekler tercih etmelisiniz.

Yukarıdakilerin yanı sıra farkında olmak, hayatınızı olumlu yönde değiştirecek bir diğer adımdır. Panik bozukluğuyla mücadele ederken bu durumun psikolojik olduğunu kendinize belirtmeniz önemlidir. Böylece yaşadığınız durumun şiddetini biraz daha azaltabilirsiniz.

Panik Atak Anında Neler Yapılabilir?

Panik atak anında yaşanan fiziksel belirtiler, kontrolü kaybetme hissi yaşamanıza neden olabilir. Fakat belirli teknikleri kullanarak o anı daha sakin biçimde atlatabilirsiniz. Aşağıdaki yöntemleri atak anında gerçekleştirebilirsiniz:

• Atak anında nefes alışverişiniz düzensiz hale gelir. Bu durum, belirtileri, daha kötü hale getirdiğinden dolayı yavaş ve derin nefes egzersizleri yapabilirsiniz.
• Atak esnasında olumsuz duygu ve düşünceler yaşadığınızdan odağınızı dağıtmanız önerilir.
• O esnada yürüyüşe çıkabilir ve fiziksel aktiviteyle kendinizi biraz daha sakinleştirebilirsiniz.
• Olumlu telkinlerde bulunmak önemli bir noktadır. Atak esnasında durumun geçici olduğunu kendinize hatırlatabilirsiniz.

Yukarıdakiler, kişiden kişiye göre farklılık gösterir. Çünkü her bireyin deneyimi kendine özgüdür. Size en uygun olanı seçebilmeniz için uzman desteği alabilirsiniz. Sizin için uygulanacak yöntemlerle kendinizi daha rahat hissedebilir ve yaşadığınız durumu kontrol altına alabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular