Stres Yönetimi ile Gündelik Yükleri Hafifletmek

Hayatımızın belirli dönemlerinden birçok faktörden dolayı kendimizi stresli hissedebiliriz. Bu durum, kaçınılmaz bir gerçekliktir. Ancak sürekli stres hali, hem bedenen hem de zihnen sizi olumsuz yönde etkiler. İşte bu etkileri azaltmak ve kendinizi stresliyken daha iyi hissedebilmek için stres yönetimi, konusunda belirli teknikleri uygulamalısınız.

Stres Yönetimi Nedir?

Stres yönetimi, hayatınızdaki stres seviyesini daha sağlıklı hale getirebilmek için kullanılan teknikleri içerir. Böylece karşılaştığınız olaylara karşı hem zihinsel hem de fiziksel olarak stresin sizde bıraktığı etkiyi azaltır. İş, günlük yaşam veya daha farklı nedenlerden dolayı sürekli kendinizi gergin hissediyorsanız belirli yöntemlerle sorunların üstesinden gelebilirsiniz. Eğer ki “Ne yaparsam yapayım stresten kurtulamıyorum.” diyorsanız profesyonel destek almanız önerilir.

Faturalar hiçbir zaman bitmeyecek, sürekli ev işleriyle ilgilenmek zorundasınız veya çocuğunuzun okul masraflarını karşılayamıyorsunuz gibi çok farklı konular can sıkıcı hale gelebilir. Ancak şunu unutmamalısınız: Stres üzerinde düşündüğünüzden çok daha fazla etkiniz var. Hayatınızın kontrolünü elinize aldığınız zaman stresin de üstesinden gelebileceğinizden emin olabilirsiniz.

Stres Yönetimi Teknikleri Nelerdir?

Stresle başa çıkmanın birçok farklı yöntemi bulunuyor. Önemli olan konu, bu teknikleri hayatınıza dahil edebilmek. Hatta sadece stresli olduğunuz bir zamanda değil aynı zamanda günlük rutininize ekleyebileceğiniz bazı aktiviteler, sizi daha iyi hissettirebilir. Böylece stres altındayken kontrolü elinize almayı sağlayabilirsiniz. Aşağıdaki başlıklarda stres yönetim teknikleri ile alakalı genel bilgilere ulaşabilirsiniz.

Hayatınızdaki Stres Faktörlerini Belirleyin

Öncelikle stres yönetimi için en önemli konu, ne gibi durumlarda strese girdiğinizi belirlemektedir. Aslında göründüğü kadar kolay olmayabilir. Yeni bir eve taşınmak, iş değiştirmek veya evlilik gibi durumlar basitçe belirlenebilir. Ancak kronik stresin nedenlerini belirlemek biraz daha karmaşıktır. Kendi düşüncelerinizin, duygularınızın günlük stres seviyesinde farkında olmayabilirsiniz. Örneğin; sürekli iş tarihini düşünüp strese girebilirsiniz fakat bu durumun asıl nedeni, erteleme kaynaklı olabilir.

Sizin aşırı stres yaşamanıza neden olan durumları belirlemek için alışkanlıklarınıza, tutumlarınıza ve bahanelerinize daha yakından bakmanız gerekir. Strese etki eden faktörleri belirlemek için aşağıdaki teknikleri uygulayabilirsiniz:

• Şu anda aklınızdan geçen olayları düşünün ve strese neden olan durumu belirleyin.
• Stresi ev ve iş hayatınızın bir parçası olarak mı tanımlıyorsunuz veya kişiliğinizin bir parçası mı?
• Stresi başka kişilere ya da olaylara mı bağlıyorsunuz yoksa bu tamamen olağan bir durum mu?

Yukarıdakileri göz önüne aldığınız zaman stresin neden kaynaklandığını belirleyebilirsiniz. Tabii ki stres faktörünü belirledikten sonra bunu kabul etmeniz hayatınızda stres kontrolüyle ilgili atacağınız ilk önemli adımdır.

Günlük Tutmayı Deneyin

Yazmak, o esnada hissettiğiniz, düşündüğünüz tüm şeyleri kaleme dökmektir. Doğal olarak bir somutlaştırma yolu olarak düşünebilirsiniz. Bir günlük tutmak, hayatınızdaki stres faktörünü belirlemeniz açısından da faydalıdır.

• O gün yaşadığınız stresin nedeni nedir? Burada emin olmasanız bile bir tahminde bulunabilirsiniz.
• Fiziksel ve duygusal olarak yaşadığınız olay karşısında nasıl bir tepki verdiğinizi yazabilirsiniz.
• Kendinizi iyi hissetmek için neler yaptığınızı kaleme alabilirsiniz.

Yukarıdaki durumları günlüğünüze yazdığınızda gün içerisinde ne gibi duygular hissettiğinizi ve kendinizi nasıl kontrol ettiğinizi daha net görebilirsiniz. Stresinizi kontrol ederken aynı zamanda duygularınızı da belirlemeniz açısından günlük yararlı bir araç olacaktır.

Sağlıklı Yaşam Tarzı Benimseyin

Stresle başa çıkarken günlüğünüze yazdıklarınız aynı zamanda nasıl kontrol ettiğinizi gösterecektir. Aslında çoğu insan, bu aşamada sağlıksız biçimde stresini yönetir. Sigara içmek, yemek yemek, ertelemek, parmaklarınızla oynamak veya daha birçok farklı tepki verebilirsiniz. Bu gibi başa çıkma stratejilerinden hangisinin sağlıklı veya sağlıksız olduğuna karar vermelisiniz.

Eğer ki stresle başa çıkarken uyguladığınız yöntemler ya da verdiğiniz tepkiler, sizin zihinsel ve duygusal yönden rahatlatmıyorsa yeni bir yol arayışına girmelisiniz. Böylece kendinizi daha iyi hissedebilirsiniz. Aşağıdaki teknikleri uygulayarak stresinizi kontrol etmeyi deneyebilirsiniz:

• Durumu Farklılaştırın

Evet, stres herkesin hayatının bir gerçeği. Böyle bir durumdan kaçınmanız mümkün değilse değiştirmeye çalışın. Bu noktada günlük hayatınızda iletişim kurma ve hareket biçiminizi biraz daha değiştirebilirsiniz. Örneğin, stresli bir esnada ne hissettiğinizi karşı tarafa nazik biçimde anlatmayı deneyebilirsiniz. Çünkü duygularınızı dile getirmemek sizi daha stresli ve sinirli hissetmenize neden olabilir.

Hayatınızı sürekli iş, maddi sıkıntı gibi strese sebebiyet verecek olaylara odaklamamalısınız. Dengeyi korumak oldukça önemlidir. İş hayatınız çok fazla stresliyse boş vaktinizde ailenizle, arkadaşlarınızla vakit geçirebilirsiniz. Aynı zamanda bir yürüyüşe çıkarak kendinizi dinleyebilirsiniz.

• Bakış Açınızı Değiştirin

Stresten tamamen kaçmak hayatta bazen mümkün değildir. Böyle bir durumda kaldığınız zaman olaya bakış açınızı değiştirmeyi deneyebilirsiniz. Mesela; trafik sıkışıksa o an sinirlenmek yerine arabanızın radyosunda sevdiğiniz bir müziği dinleyebilirsiniz. Aynı zamanda kendinizle baş başa kaldığınız zaman konuyu değerlendirerek biraz daha sakinleşebilirsiniz.

• Çözümsüzlüğü Kabul Edin

Hayatta yaşanan olumsuz durumların hepsini çözememek normaldir. Böyle olaylar karşısında yapmanız gereken konuyu düşünmekten geçer. Olayı ele alırken strese girmeden önce ne yapabileceğinize dair fikir yürütebilirsiniz. Elinizden bir şeyler geliyorsa yapabilirsiniz. Tam aksi ne yaparsanız yapın durum bu şekilde kalacaksa çözümsüzlüğü kabul etmeniz gerekir.

Diğer Stres Yönetimi Teknikleri

Stres yönetimi için hayatınıza katacağınız bazı küçük değişimler de bulunuyor. Zihninizi rahatlatırken bunları da hayatınıza ekleyebilirsiniz:

• Fiziksel olarak aktif olmalısınız. Düzenli spora gitmek, yoga veya pilates yapmak rahatlamanızı sağlayacaktır.
• Sağlıklı beslenmeye özen göstermelisiniz.
• Daha iyi uyumak, günlük yaşamda stres seviyenizi azaltmaya yardımcı olacaktır.
• Kendinize daha fazla vakit ayırabilirsiniz.
• Nefes egzersizleri yapabilir ve stres anında daha yavaş nefes alıp vererek kendinizi rahatlatabilirsiniz.

Birçok kişi stresini kontrol altına almaya çalışırken bu tarz hayat değişikliklerini uygular. Siz de yaşamınızı kontrol altına almak ve stresi yönetmek için uygun olanları deneyebilirsiniz.

Stres Çeşitleri Nelerdir?

Modern yaşamın getirmiş olduğu durumda birçok farklı stres çeşidi karşımıza çıkıyor. Bu çeşitlilik stres yönetimi konusunda neler yapabileceğinize dair yardımcı olabilir. Genel olarak aşağıdaki şekilde stresin türlerini sıralayabiliriz:

• Akut Stres: Anlık ve kısa vadeli stresi ifade eder.
• Epizodik Akut Stres: Sık yaşanan ancak kısa süren stres biçimidir.
• Kronik Stres: Sürekli yaşanan ve kontrol altına alınması zor olan strestir.
• Travmatik Stres: Kötü bir olay sonrasında karşılaşılan stres çeşididir.

Stres hayatın bir parçasıdır ve bu konuda önemli olan nasıl başa çıkılacağını bilmektir. Hayatınızdaki küçük değişimlerle stresi kontrol altına alabilirsiniz. Ancak hiçbir şekilde yaşadığınız stresten kurtulamadığınızı düşünüyorsanız bir uzmandan destek almanız hayatınızın kalitesi açısından oldukça önemlidir.

Fazla Stresin Fiziksel Belirtileri Nelerdir?

Fazla stres altında olduğunuz zaman ister istemez bedeniniz tepki göstermeye başlar. Fiziksel belirtiler, duygudurumunuza göre değişkenlik gösterebilir.

• Baş ağrısı
• Baş dönmesi
• Mide bulantısı
• Kalp çarpıntısı
• Nefes almakta zorluk
• Cinsel isteksizlik
• Hazımsızlık, kabızlık

Gibi birçok farklı belirtiyi vücudunuz gösterebilir. Yukarıdaki gibi durumlarla karşılaştığınız zaman kendinizi sakinleştirecek teknikleri uygulayabilirsiniz.

Aşırı Stresin Psikolojik Belirtileri Nelerdir?

Aşırı stres, fiziksel belirtilerin yanı sıra psikolojik olarak da sizi etkiler. Depresyon, sürekli kaygılanma veya öfke patlamaları gibi durumlar, örnek gösterilebilir. Aynı zamanda herhangi bir işle ilgilenirken odak problemi yaşayabilirsiniz. Stresin bir diğer psikolojik etkisi de motivasyonunuzun düşmesi ve hiçbir sorumlulukla uğraşmak istememenizdir.

Fazla Stres Hayatınızı Nasıl Etkiler?

Çok fazla stres altında olmanız, hayatınızı olumsuz yönde etkileyecektir. Hem iş hayatınızda hem de sosyal yaşantınızda zorluklara neden olur. Örnek vermek gerekirse; iş hayatında sürekli stresliyseniz motivasyonunuz düşebilir veya işten kovulma kaygısı yaşayabilirsiniz. Yine ailenizle veya arkadaşlarınızla birlikteyken stresli olmanız agresif tavır sergilemenize neden olabilir. Bu durum kendinizi yanlış ifade etmeniz, yalnız hissetmeniz gibi sorunların ortaya çıkmasını etkileyebilir.

Günlük Hayatta Stresle Başa Çıkmak için Öneriler

İş hayatı, aile içindeki problemler, ekonomik sıkıntılar ve çok daha fazlası günümüzün en önemli stres faktörleri arasındadır. Öyle ki her gün yaşadığımız bir sorundan kaynaklı olarak kendinizi stresli hissedebilirsiniz. Hayatınızda yapacağınız küçük değişimler stres yönetimi açısından sizi olumlu yönde etkileyecektir. Ancak stresli bir anda aşağıdakileri uygulayabilirsiniz o an kendinizi daha iyi hissedebilirsiniz:

• Yavaş ve derin bir şekilde nefes alıp verebilirsiniz.
• İmkanınız varsa yürüyüşe çıkarak biraz düşüncelerinizi dağıtabilirsiniz.
• O anda biraz su içebilirsiniz.
• Sevdiklerinizi arayarak ne hissetiğinizden bahsedebilirsiniz.

Stres yönetimi için hayatınıza alacağınız spor yapma, günlük tutma ve hobilerinize zaman ayırma etkili yöntemler olacaktır. Sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemek ve kendi farkındalığınızı kazanmak, size büyük ölçüde uzun vadede fayda sağlar. Böylece hayat kalitenizi artırmanız mümkün hale gelir.

Sıkça Sorulan Sorular