Hayatımızda birçok kötü durumla karşı karşıya kalıyor ve bunlara tepki veriyoruz. Kızıyoruz, bağırıyoruz, belki sevdiklerimizi kırıyoruz. Daha sonra pişman oluyor ve verdiğimiz tepkiye çok üzülüyoruz. İşte öfke yönetimi bu aşamada yaşamımızda çok önemli bir yere sahiptir. Peki, sinirlilik haline büründüğümüzde neler yapabiliriz ve biraz olsun sakin kalabiliriz?
Öfke Yönetimi Nasıl Yapılır?
Günlük hayatımızdan iş yaşamımıza kadar öfkeye neden olabilecek birçok duyguyla karşılaşırız. Böyle durumlarda öfke kontrolü, hayat kalitemizin artması ve başımıza gelen olayla alakalı durumları olumlu hale çevirmesi açısından önemlidir. Bu aşamada öfkeyle başa çıkarken uygulayacağımız belirli stratejiler vardır.
Derin ve yavaş nefes alıp vermek, hayatınıza katacağınız egzersizler, rahatlama teknikleri uygulamak, bunlardan birkaçıdır. Aşırı sinirlilik halinin süreklilik göstermemesi için küçük değişimleri hayatınıza katmak, oldukça önemlidir. Ancak her ne yaparsanız yapın sürekli öfkelenmeye devam ediyorsanız profesyonel destek almanız önerilir. Seanslarda uygulanan tekniklerle kendinizi daha sakin hissetmeniz mümkün hale gelecektir.
Aşırı Sinirlilik Neden Olur?
Sinirlenmek; üzülmek, sevinmek, hayal kırıklığına uğramak gibi aslında hepimizin hayatında olan normal bir duygudur. Araştırmalara göre öfkenin ikincil bir duygu olduğu ortaya çıkmıştır. Yani diğer duygulardan sonra tetiklenen bir duygu durumudur. Örneğin; bir konuyla alakalı arkadaşınıza kırıldığınız zaman öfkeyle ona karşılık verebilirsiniz. Bunun nedeni, yaşadığınız üzüntüyü dile getirmenin öfkelenmekten daha zor olmasıdır.
Öfkenin tetiklenmesine neden olan birçok farklı duygu bulunur:
- Hayal kırıklığı
- Çaresizlik
- Üzüntü
- Umutsuzluk
Yukarıdakilerin yanı sıra çok fazla stres, kaygı gibi yaşanan psikolojik durumların da öfkeye neden olduğu bilinmektedir. Çünkü bu tarz sıkıntıları yaşadığınız zaman kendinizi tamamen bunalmış hissedersiniz. Haliyle bu bunalmışlık hissi, sizi öfkelendirebilir. Zor olaylara karşı direkt öfkeyle karşılık verebilirsiniz.
Öfke Yönetimi Teknikleri Nelerdir?
Aşırı öfke, sürekli hale geldiği takdirde hayatınızı olumsuz şekilde etkiler. Öfkeyle başa çıkmak zor gibi görünse de aslında küçük değişikliklerle üstesinden gelebileceğiniz bir durumdur. Böylece öfkelendiğiniz zaman kendinizi daha iyi hissedebilir ve karşı tarafı kırmadan konuşabilirsiniz. Aşağıdaki başlıklarda öfke yönetimi teknikleri ile alakalı detaylı bilgiye ulaşabilirsiniz.
- Konuşmadan Önce Düşünün
Bir olay yaşadığınızda üzüldüğünüz veya heyecanlandığınız için öfkeyle karşılık verebilirsiniz. Bu gibi durumlarda direkt bir şey söylemeden önce kendinize düşünmek için zaman yaratmalısınız. Böylece düşüncelerinizi toparlayabilir ve kendinizi daha iyi nasıl ifade edeceğinizi belirleyebilirsiniz.
- Sakinleşin ve Sonrasında Konuşun
İlk aşamada sinirlendiğinizi düşünebilirsiniz. Ancak kendinize vakit ayırıp biraz düşündükten sonra olayın sizin üzerinde bıraktığı etkiyi daha net görebilirsiniz. Endişelerinizi başkalarını incitmeden dile getirmeniz sakinleştikten sonra daha yapıcı olacaktır.
- Daha Fazla Hareket Edin
Fiziksel aktivite, öfkelendiğinizde ortaya çıkan stresi azaltmak için iyi bir yardımcıdır. Öfkelendiğinizi hissettiğiniz an biraz yürüyüş yaparak sakinleşebilirsiniz. Ayrıca hayatınıza fitness, pilates gibi sporları dahil edebilirsiniz. Böylece düzenli egzersizle stres, öfke gibi olumsuz duyguların zamanla üstesinden gelebilirsiniz.
- Kendinize Ufak Bir Mola Verin
Mola, günün stresli geçmesi durumunda kurtarıcınız olabilir. Böylece sinirlendiğiniz zaman ne yapacağınız konusunda kendinize kısa bir vakit tanırsınız. Sonrasında da konunun üzerine ne hissettiğinizi düşünebilirsiniz. Karşı tarafa da tam olarak ne düşündüğünüzü ve hislerinizi kırmadan anlatma fırsatı yakalayabilirsiniz.
- Nefes Egzersizi Yapın
Doğru nefes alıp verme teknikleri, hem günlük hem de genel olarak sizi sakinleştirebilir. Öfkelendiğinizi hissettiğiniz zaman derin ve yavaş bir nefes alarak kendinizi kontrol altına alabilirsiniz. Bunu, en iyi öfke yönetimi tekniği olarak düşünebilirsiniz.
Öfke Yönetimi Günlük Hayatta Nasıl Uygulanır?
Günlük hayatta öfke yönetimi için belirli teknikler uygulayabilirsiniz. Derin ve yavaş nefes alıp vermek, biraz beklemek ve eğer vaktiniz varsa yürüyüşe çıkıp sakinleşmek size iyi gelebilir. Sakinleştikten sonra sizi öfkelenen problemle alakalı düşünebilirsiniz. Bu aşamada aslında olaya karşı ne hissettiğinizi fark etmeniz önemlidir. Unutmayın ki öfke, ikincil bir duygudur ve altında yatan asıl hissi fark edip ona göre ilerlemek daha sağlıklıdır.
Aşırı Öfkenin Zararları
Aşırı öfke, duygusal ve fiziksel olarak bireye çok fazla zarar verir. Öfkelendiğiniz zaman kendinize zarar vermenizin yanı sıra karşı tarafı da üzebilirsiniz. Bu, sosyal hayatınızı olumsuz yönde etkileyen bir durumdur. Yine aşağıdaki belirtileri yaşamanız mümkündür:
- Öfkelendiğiniz zaman kalp çarpıntısı başlar, nefes darlığı gibi durumlar meydana gelebilir.
- Sürekli öfke hali, bağışıklık sistemini olumsuz yönde etkileyebilir.
- Boyun ve sırt ağrılarına neden olabilir.
- Kontrolsüz öfke, suçluluk duygusu yaratarak depresyonu tetikleyebilir.
- Kırıcı tavırlar, güven kaybı yaratabilir.
Kısacası, öfke yönetimi gerçekleştirilmediği takdirde birey, hem fizyolojik hem de psikolojik sıkıntılar yaşayabilir. Sosyal hayatında sorunlar yaşayabilir ve süreklilik göstermesi durumunda şiddet eğilimine dahi neden olabilir.
Öfke Kontrolünü Kimler Sağlayamaz?
Öfke yönetimi konusunda bazı insanların zorlandığını görebiliriz. Ergenlikteki bireyler ve çocuklarda bu kontrol genellikle zor şekilde sağlanır. Yine duygularını ifade edemeyenler, sürekli stres halinde olan bireyler, travma yaşayanlar öfkesini yönetmekte zorlanabilir. Bu kişiler, sinirini kontrol edemeyip kötü durumlarla karşılaşabilir. Böyle bir olayda sorunun giderilmesi için bir uzmanla görüşmek önemlidir.
Öfke Kontrolü için Terapiye Gidilir mi?
Öfke, yönetilemediği takdirde kişiye ve sosyal çevresine büyük zarar verebilir. Böyle bir durumla karşılaşmamak için terapi önerilir. Terapi sayesinde kişi, hem sakinleşebilir hem de genel olarak hayatındaki ilişkileri daha sağlıklı şekilde ilerletebilir. Öfke kontrolünün yanı sıra birey, bu terapiler sayesinde duygularını doğru bir şekilde ifade etmeyi de öğrenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Öfke, ikincil bir duygudur ve olay karşısında sinirlendiğiniz zaman öncelikle ne hissettiğinizi düşünebilirsiniz. Daha sonra yaşadığınız hayal kırıklığı, üzüntü gibi duyguları karşı tarafa uygun bir dille açıklayabilirsiniz.
Öfkenizle başa çıkmak için hayatınıza küçük değişiklikler katabilirsiniz. Spor, meditasyon, yoga gibi aktiviteler, uzun vadede sizi sakinleştirecektir.
Aşırı sinir durumuyla sürekli karşılaşıyorsanız öncelikle derin nefes alıp vererek sakinleşmeyi deneyebilirsiniz. Bunun yanında vaktiniz varsa yürüyüşe çıkabilir ve düşüncelerinizi toparlayabilirsiniz. Tüm yaptıklarınıza rağmen hala daha çok fazla sinirleniyor ve kontrol edemiyorsanız bir uzman desteği almalısınız.
Öfke ikincil bir duygu olarak belirtilmektedir. Dolayısıyla hüzün, hayal kırıklığı gibi altta yatan duygular bulunur. Ancak bunları ifade etmesi zor olduğundan birey öfkelenebilir.
Sinir krizi geçirdiğiniz zaman vücudunuz, titreme, kalp çarpıntısı gibi tepkiler verir. Ayrıca duygusal olarak; bağırma, ağlama, kendine veya karşı tarafa zarar verme gibi eğilimler gösterebilirsiniz.
Öfke yönetimi yapılamadığı takdirde kişi, kendine ve çevresine zarar verebilir. Bu durum, bireyi hem psikolojik hem de fiziksel açıdan etkiler. Ek olarak kişi sosyal yaşantısında sorunlar yaşayabilir.
Öfke anında sakin kalabilmek için kendinize zaman yaratabilirsiniz. Biraz beklemek, derin nefes alıp vermek, yürüyüşe çıkmak örnek gösterilebilir.
Öfke, bir olay karşısında yaşadığımız hüzün, hayal kırıklığı gibi duyguların yanında kendini gösteren ikincil bir duygudur. Genellikle karşı tarafa birincil duyguları göstermek biraz zor olduğundan öfkeyi yansıtmayı tercih edebiliyoruz.
