Cinsel kimlik ve yönelim, doğru bilgiye ulaşılması açısından hassasiyet gerektiren bir konudur. Cinsellikle alakalı pek çok farklı terim karşımıza çıkar. Bu terimlerin bilinmemesi, çoğu zaman toplum özelinde büyük tartışmalara neden olur. Sıkça karşılaşılan terimler; cinsel yönelim ve cinsel kimliktir. Bunlar, kişinin cinsel çekim duyduğu cinsiyet ve kendi cinsiyeti üzerine kullanılan kavramlardır.
Cinsel Kimlik Nedir?
Cinsel kimlik, kendini hangi bedende algıladığını ifade eder. Kişi kendini, kadın, erkek, her ikisi veya hiçbiri şeklinde algılayabilir. Bu durum, kişinin fiziksel özelliklerinden tamamen bağımsızdır. Birey, bir kadın bedenindeyken kendini erkek olarak algılayabilir. Fiziksel özelliklerinden bağımsız olarak içsel bir inanç şeklinde tanımlanır.
Çoğu zaman cinsel kimlik, bireylerin ve toplumun hayatını şekillendiren bir faktördür. Cinsel kimlikle toplumsal cinsiyet rolleri arasındaki farkı bilmek, konuyu daha anlaşılır kılar. Toplumsal cinsiyet, bir kişinin toplumun belirlediği cinsiyet kalıplarına nasıl uyum gösterdiğiyle alakalıdır. Örneğin; bir erkekten ve kadından o toplumda kabul görmüş davranışları yerine getirmesi beklenir.
Cinsel kimlikse bireyin kendini nasıl hissettiğiyle ve kim olarak tanımladığıyla alakalıdır. Birey kendini bedenen olmadığı bir cinsiyette hissedebilir veya tanımlayabilir.Birey farklı bir cinsiyete geçiş yapmayı düşünebilir veya kendini daha farklı bir cinsiyete sahip olarak da belirtebilir.
Cinsel Yönelim Nedir?
Cinsel yönelim, bireyin duygu, cinsel çekimin hangi cinsiyete karşı olduğudur. Kişi, kendi hemcinsine, karşı cinse veya her ikisine de ilgi duyabilir.
Toplumlar arasında seksüel yönelim, çok fazla yanlış anlaşılmaktadır. Bunun temel nedeni, insanların konuyu net şekilde bilmemesi ve çeşitli önyargılardır. Çünkü bu kavramlar, hastalık veya tercih değildir. Kişinin cinsel çekim hissettiği cinsiyetlere yönelik doğal bir durumdur. Bilinçli şekilde değiştirilmesi veya tedavi edilmesi gibi bir durum söz konusu değildir.
Cinsel Yönelim Terimleri ve Anlamları
Söz konusu cinsel yönelim kavramının içerisinde belirli terimler bulunur. Genel olarak cinsel yönelimle ilgili aşağıdaki terimlerle karşılaşmak mümkündür.
- Heteroseksüellik: Bireyin karşı cinsten hoşlanması, cinsel çekim hissetmesi durumudur.
- Homoseksüellik: Kişinin aynı cinsiyetteki bireye karşı duygusal ve cinsel çekim hissetmesi olarak tanımlanır.
- Biseksüellik: Bireyin hem kadın hem de erkeğe karşı duygusal ve cinsel çekimi olmasıdır.
- Panseksüellik: Cinsiyet ayrımı gözetmeden cinsel çekim hissedilmesidir.
Genel anlamda heteroseksüellik, homoseksüellik ve biseksüellik olarak üçe ayrılmaktadır. Aseksüellik de belirli yönlerden düşünüldüğünde cinsel yönelim terimi olarak tanımlanır. Aseksüellik, cinsel isteksizlik, hormonal dengesizlik gibi durumlardan bağımsızdır. Diğer hepsinde olduğu gibi tamamen doğal bir yönelimdir.
Cinsel Kimlik ve Yönelim Arasındaki Fark Nedir?
Cinsel kimlik, bireyin kendini tanımladığı cinsiyettir. Kadın, erkek, non-binary veya transseksüellik kavramlarını içerir. Biyolojik cinsiyetle örtüşebilir veya tam tersi olabilir. Örneğin; erkek bedenine sahip bir birey, cinsiyeti açısından kendini kadın olarak tanımlayabilir. Bu aşamada kişi, “Ben kimim?” sorusuna yanıt vermektedir.
Cinsellikle alakalı bir diğer kavram cinsel yönelim olarak karşımıza çıkar. Cinsel yönelimin tanımı: Bir kişinin romantik ve cinsel olarak hangi cinsiyete ilgi duyduğuyla alakalıdır. Burada daha çok “Kime ilgi duyuyorum?” sorusuna yanıt aranır. İki kavram arasındaki temel fark; biri, tanımlanan cinsiyet diğeriyse hangi cinsiyete ilgi duyduğuyla ilgilidir.
Cinsel Kimlik ve Yönelim Farkındalığı Nasıl Geliştirilir?
Cinsel yönelim ve kimlik farkındalığını geliştirmek kişinin hem kendisini hem de çevresini daha iyi anlamasını sağlayacaktır. Bu durumda aşağıdaki aşamalara dikkat etmek gerekir:
- Birey, kendi duygu ve düşüncelerini keşfetmelidir. “Ben kimim ve kime ilgi duyuyorum?” sorularına dürüst şekilde yanıt vermelidir. Yazmak, kişinin kendini tanıması açısından farkındalığı artıracaktır.
- Cinsel kimlik ve cinsel yönelimle alakalı bilgileri takip etmek önemlidir. Farkı net şekilde öğrenmek için uzman içerikler takip edilebilir.
- Önyargılarla hareket etmek yerine bilimsel içerikler okunmalı, izlenmelidir.
- İnsanların farklı cinsel yönelim ve kimliğe sahip olabileceğine dair açık fikirli olmak gerekir.
- Konuyla alakalı karmaşıklık yaşayan kişiler, uzman desteği alabilir.
Cinsel kimlik ve yönelim, dünyanın büyük bir bölümünde yanlış anlaşılan bir konudur. Birçok kişi, hastalık veya tercih şeklinde bu kavramları nitelendirir. Ancak ne hastalık ne de tercihtir. Konuyla alakalı doğrudan herkes için ortak “Normal” denilebilecek bir durum bulunmaz. Aksine tüm cinsel yönelimler ve kimlikler, tamamen normaldir. Farkındalığı geliştirmek için de gerek bireysel gerek toplumsal olarak bu konuyu kabullenmek gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Cinsel yönelim, doğrudan doğuştan gelir. Bu nedenle belirli bir yaşta başladığına dair bilgi vermek yanlış olacaktır. Ancak birey, ergenlik döneminde cinsel yönelimini daha çok fark etmeye başlar.
Temel cinsel yönelimler: Heteroseksüellik, homoseksüellik, biseksüellik, panseksüellik ve aseksüelliktir. Bunun yanında panseksüellikte cinsel yönelim arasında yer alır.
Cinsel kimliğin oturmasıyla alakalı yaş durumu kişiden kişiye göre değişir. Çocukluk döneminden yetişkinliğe kadar süreç değişir.
Cinsel yönelimi anlamak, kişinin kendini tanımasıyla bağlantılır. Birey, zamanla ilgi duyduğu cinsiyet üzerine yakınlaşıp bu cinsel yönelimi keşfeder.
Cinsel kimlikle alakalı literatürde bir bozuklukla alakalı bilgiye rastlanmamaktadır. Bu nedenle cinsel kimlik düzeltilemez. Çünkü bir bozukluk değildir.
Cinsel kimlik kavramında karşılaştığımız terimler bir bozukluk değildir. Bu nedenle hastalık veya tercih olarak nitelendirilmez.
